Mekke Anlaşması, son dönemlerin en çok tartışılan konularından biri olarak öne çıkıyor. Peki, Mekke Antlaşması nedir? Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nda hangi ülkeler bulunmaktadır?
MEKKE ANTLAŞMASI NEDİR?
Mekke Ortak Savunma Anlaşması, Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan arasında 7 Ağustos 2026 tarihinde imzalanmış olan bir güvenlik ve savunma paktıdır. Bu antlaşma çerçevesinde taraf ülkeler, herhangi birine yönelik gerçekleştirilecek saldırganlık eylemlerini anlaşmanın tüm taraflarına karşı bir eylem olarak değerlendireceklerine dair taahhütte bulunmuşlardır.
Savunma antlaşması ilk kez 17 Eylül 2025’te Riyad’daki Yemame Sarayı’nda, Suudi Veliaht Prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman ile Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif tarafından imzalanmıştır. Şerif’in Suudi Arabistan’a yaptığı devlet ziyareti sırasında bu anlaşma gerçekleştirilmiştir.[1][2][3] Pakt, 7 Ağustos 2026 tarihinde Mekke’de Suudi veliaht prensi ve Başbakanı Muhammed bin Selman, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın katılımıyla genişletilmiştir.
MEKKE ANLAŞMASI’NIN MADDELERİ NELER?
Kararlaştırılan anlaşmadaki 16 maddenin tam metni aşağıdaki gibidir:
Madde 1: “Taraflar”, birbirlerinin bağımsızlığının, egemenliğinin, toprak bütünlüğünün ve uluslararası alanda tanınan sınırlarının ihlal edilmezliğini sağlamak için işbirliği yaparlar. “Taraflardan” herhangi birinin toprak bütünlüğü ya da egemenliği tehdit altına girdiğinde veya tehlikeye düştüğünde, “Taraflar” bu tehditleri ortadan kaldırmak amacıyla gerekli tüm önlemleri alacaklardır.
Madde 2: “Taraflardan” herhangi birine yönelik dış kaynaklı bir silahlı saldırı, tüm “Taraflara” karşı yapılan bir saldırı olarak kabul edilir. Eğer “Taraflardan” biri başka bir ülke veya ülke grubu tarafından silahlı saldırıya uğrarsa, diğer “Taraflar”, saldırıya uğrayan “Tarafa” mümkün olan her türlü yardımı derhal sağlayacaktır. Bu amaçla “Taraflar”, Birleşmiş Milletler Şartı’nın 51’inci Maddesi çerçevesinde meşru müdafaa hakkını kullanarak yardımın kapsamını belirleyeceklerdir; askeri imkanlar dahil mevcut olan kaynaklarla işbirliği yapacaklardır.
Madde 3: “Taraflar”, bu Anlaşmanın 2’nci Maddesi doğrultusunda savunma, savunma sanayii ve güvenlik alanlarında yakın işbirliği gerçekleştirecek; Silahlı Kuvvetleri arasındaki ilişkileri güçlendirecek faaliyetleri uygulayacaktır.
Madde 4: “Taraflar”, uluslararası güvenlik konularında düzenli istişarelerde bulunacaklardır. Hayati çıkarlarını korumak amacıyla ortak değerlendirmeler temelinde bireysel ve ortak tedbirler geliştirmek için sürekli işbirliği içinde olacaklardır.
Madde 5: “Taraflar”, bölgesel ve uluslararası istikrar ile güvenliği tehdit eden terörizmin her türüyle mücadelede mevcut işbirliğini güçlendireceklerdir.
Madde 6: Savaşta ve barışta “Taraflar”, savunma yeteneklerini geliştirmek için personel değişimi, ortak eğitim programları ve tatbikatlarla birlikte çalışabilirliklerini artırmaya yönelik faaliyetleri teşvik edeceklerdir.
Madde 7: Savunma yeteneklerini güçlendirmek amacıyla “Tarifler”, karşılıklı mutabakat çerçevesinde teknoloji paylaşımını destekleyecek; ortak teknoloji geliştirme projeleri gerçekleştirecektir:
- a) Savunma alanında ortak üretim teşvik edilecektir,
- b) Uzmanlık gerektiren teknolojilerde ortak Ar-Ge projeleri yapılacak; inovasyon hayata geçirilecektir,
- c) “Tarafların” topraklarında insan kaynağının yetiştirilmesi sağlanacaktır,
- d) Savunma sanayii ile Ar-Ge alanında uzmanlık paylaşılacaktır,
- e) Diğer işbirliği alanları “Tarafların” mutabakatına bağlı olacaktır.
Madde 8: “Çekirdek Taraflar”, stratejik yön vermek amacıyla Dışişleri Bakanları ile Savunma Bakanlarından oluşan “Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi”ni kuracaklardır. Komite yılda iki kez toplanacaktır; gerektiğinde liderler de bir araya gelebilir.
- “Stratejik Siyasi ve Savunma Komitesi”, alt komiteler oluşturabilir.
- Anlaşmanın uygulanmasına yönelik gerekli protokoller müzakere edilebilir.
- “Çekirdek Tarafların” oydaşmasıyla diğer “Tarafların” katılım usulleri belirlenecektir.
- Sekretarya Suudi Arabistan Krallığı’nda kurulacak; Genel Sekreter dönüşümlü olarak atanacaktır.
- Sekretaryanın çalışmaları mevcut askeri komitelerin işleyişine etki etmeyecektir.
Madde 9: İstihbarat alanındaki işbirliğini artırmak için “Taraflar”, bilgi güvenliği kapsamında gizlilik ilkesine uyarak istihbarat paylaşımı yapacaklardır.
Madde 10: Barışta veya savaşta lojistik destek sağlamak üzere birbirlerine yardım edeceklerdir; bu destek silah mühimmatından yakıt gibi unsurları içerecektir.
Madde 11: Uluslararası hukuk çerçevesinde “Taraflar”, bu Anlaşmanın hükümlerini hukuki dayanak olarak kabul ederken ek yasal düzenlemeler önerme hakkına sahiptirler.
Madde 12: Bu anlaşma daha önce yapılan uluslararası sözleşmelerden doğan hakları etkilemeyecektir.
Madde 13: “Taraflar”, gizlilik dereceli bilgi ve belgelerin korunmasına dikkat edeceklerdir; bunları dışarıya paylaşmayacaklardır.
- Böyle bilgiler yalnızca gerekli durumlarda erişime açılacaktır;
< ;p>Madde 14: İşbu Anlaşmanın yorumuna ilişkin uyuşmazlıklar dostane yollarla çözümlenecektir.
