Erzurum’da İklim Değişikliğine Karşı Yenilikçi Taşkın Tahmin Modeli Geliştiriliyor
Erzurum’da, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) destekli bir proje kapsamında, iklim değişikliğiyle artan taşkınlara karşı yenilikçi bir tahmin modeli üzerinde çalışılıyor.
Erzurum Teknik Üniversitesi (ETÜ) İnşaat Mühendisliği Bölümü Hidrolik Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fatih Tosunoğlu’nun liderliğini yaptığı projede, ODTÜ ve İTÜ’den öğretim görevlileri de yer alıyor. “İklim Değişikliği Altında Tek ve Çok Değişkenli Durağan Olmayan Taşkın Frekans Analizi: Dağılım Parametreleri İçin Genelleştirilmiş Eklemeli Modeller (Gamlss) ve Kopula Fonksiyonları” adlı proje TÜBİTAK tarafından destekleniyor.
Proje kapsamında, iklim değişikliğinin etkileri göz önünde bulundurularak son yıllara ait yağış ve akarsu verileri analiz edilecek ve bu verilerin doğru bir şekilde yorumlanmasıyla taşkınların etkilerini tahmin edebilen modeller geliştirilecek.
Yeni modeller sayesinde, taşkın anında sular altında kalacak alanların belirlenmesi, risk taşıyan bölgelerin tespit edilmesi ve su yapılarının doğru şekilde tasarlanması önceden planlanabilecek. Bu çalışma ile amaçlanan, taşkınlarda oluşabilecek can ve mal kayıplarını en aza indirmektir.
Proje, Türkiye ve dünyada kullanılan mevcut tekniklerden daha gelişmiş analiz yöntemlerini içermektedir ve ekonomik/güvenli mühendislik çözümleri sunmayı hedeflemektedir. Bilim insanları, projenin tamamlanmasıyla taşkınların yol açtığı zararların yüzde 95’in üzerinde azaltılabileceğini öngörmektedir.
“İklim Değişikliğini de İçine Alan Doğru Tahminler Yapmak Üzere Kurulmuş Bir Proje”
Prof. Dr. Fatih Tosunoğlu, projenin temel amacının Türkiye’deki akarsuların taşkın tahminleri üzerine olduğunu belirtmiştir. Ülkemizde ve dünyada son yıllarda artan ekstrem yağışların taşkınlara sebep olduğunu vurgulayan Tosunoğlu, “Bu nedenle, taşkınların etkilerini en aza indirecek önlemleri alabilmek için araştırmalar yapılmaktadır. İklim değişikliği dahil olmak üzere doğru tahminler yapabilmek adına bu projeyi hayata geçirdik. Türkiye’de birçok akarsu havzası bulunmaktadır ve bu nehirler çeşitli ekstrem olaylara yol açmaktadır. Verilerin analizi ve modelleme süreciyle daha doğru tahminler yapmayı amaçlıyoruz.” şeklinde konuşmuştur.
Prof. Dr. Tosunoğlu, yaklaşık 3 yıl önce Oxford Üniversitesi’ne ziyarette bulunduğunu ve araştırma çalışmalarının temellerini attıklarını eklemiştir. Projede kullanılan yöntemlerin Türkiye için özgün olduğunu ve aynı zamanda yurt dışındaki benzer çalışmalara da örnek olabileceğini belirtmiştir. Projeden elde edilecek verilerin, ilerleyen yıllardaki iklim modelleri ve taşkın tahminleri üzerinde önemli bir kaynak olacağını ifade etmiştir.
“Projede Kullanılacak Yöntemler Türkiye İçin İlk Olacak”
İklim değişikliğine dikkat çeken Prof. Dr. Tosunoğlu, “Türkiye için bu tarz modelleri geliştiren tek ekip biziz. Bu projede kullanılan yöntemler, Türkiye için ilk olacak ve aynı zamanda uluslararası alanda da dikkate alınacak modeller sunacağız. Tasarım aşamasında bu verilerin kullanılması, taşkınların en az zararla atlatılmasını sağlayacaktır. Bizim amacımız, zararları minimize edecek öneriler sunarak karar vericilere ve ilgili kurumlara yol göstermektir.” ifadelerini kullanmıştır.
