Ekonomi sıkıntıları giderek derinleşiyor; Merkez Bankası, Türk Lirası’nın enflasyon karşısında hızla değer kaybettiğini gösteren önemli bir rapor yayımladı. 2025 Yılı Faaliyet Raporu’na göre, piyasada dolaşan kağıt paraların yüzde 73’ü 200 TL ve 100 TL’lik banknotlardan oluşmaktadır. Bu durum, vatandaşların alışverişe çıktıklarında cebinde bir yığın para taşımasına rağmen, eve boş dönmesine neden oluyor.
Merkez Bankası’nın raporunda, 31 Aralık 2025 itibarıyla dolaşımda 6.3 milyar adet banknot bulunduğu ve bu banknotların büyük bir kısmının 200 TL ile 100 TL’den oluştuğu belirtildi. Tutar olarak da en yüksek payı yine bu iki banknot alırken, 200 TL’nin emisyon içindeki ağırlığı yüzde 86.9’a ulaşarak rekor kırdı. Öte yandan, 100 TL’nin payı ise yüzde 9.9’a düşerek dikkat çekti. Önceki yıl bu oranlar sırasıyla yüzde 68.9 ve yüzde 14.3’tü. Bu veriler, 100 TL’nin alım gücünün hızla eridiğini ve 200 TL’lik banknotların onun yerini almaya başladığını ortaya koyuyor.
Bankalar, 200 TL’lik banknotlara olan talepten dolayı ATM’lerde ağırlıklı olarak bu banknotları vermeye başladı. Hükümetin büyük banknot basmama kararı nedeniyle 200 TL, adeta bozuk para haline geldi. 2018 yılında Cumhurbaşkanlığı sistemine geçildiğinde 200 TL banknotlar, adet olarak yüzde 9.78, emisyon tutarı olarak ise yüzde 28.3 seviyesindeydi. O dönemde 100 TL, tutar olarak yüzde 54, adet olarak ise yüzde 37 ile en çok kullanılan banknot durumundaydı.
Para basma maliyetlerinin de arttığı dikkat çekiyor. Merkez Bankası, 2025 yılında tedavüle sürdüğü kağıt paraları basmak için 146 milyon 860 bin lira harcama yaptı. 2024 yılında bu maliyet 112 milyon lira iken, banknot kağıdı ve mürekkep giderleri yüzde 77 oranında artarak 2.6 milyardan 4.7 milyara yükseldi. Para basma maliyetlerindeki bu hızlı artış, emisyon artışının yanı sıra, güvenlik önlemleri artırılan 200 TL banknotlarının daha fazla basılmasından kaynaklanıyor.
Ekonomik belirsizlikler ve maliyet artışları, toplumdaki genel huzursuzluğu artırırken, vatandaşların alım gücünü de ciddi şekilde tehdit ediyor.
